Waarom is jouw organisatie op aard?

In een wereld waar elke dag nieuwe uitvindingen worden gedaan en om ons heen de hoeveelheid aan informatie, mogelijkheden en veranderingen toeneemt, kan het lastig zijn om als organisatie scherp te stellen waar je nu echt van bent. In deze blog vertellen we meer over het Egelprincipe van Jim Collins en het belang van focus.

Het Egelprincipe van Jim Collins
Jim Collins publiceerde in 2001 het boek Good to Great. Collins stelt in dit boek dat ‘goed’ juist de vijand is van ‘geweldig’, omdat wanneer de zaken redelijk steady gaan, er een risico is om te versuffen en af te zakken naar niet zo steady. Voor zijn boek deed hij onderzoek naar honderden bedrijven en zocht hij het antwoord op de vraag: waarom maken sommige bedrijven de stap van ‘goed’ naar ‘geweldig’ en andere bedrijven niet? Hij beantwoordt de vraag aan de hand van verschillende thema’s. Eén van deze thema’s is het Egelprincipe. Het Egelprincipe kent zijn oorsprong in het verhaal van de egel en de vos. Waar de vos veel dingen weet, verschillende tactieken heeft en meer van de wereld kan zien, weet de egel maar één ding heel zeker en blijft daarbij: oprollen als er gevaar is en daarna weer eten. De kernboodschap van het Egelprincipe is dan ook dat je een bepaalde focus moet aanbrengen binnen je organisatie en daarbij moet blijven.

Terug naar het bestaansrecht
Ook bij onze opdrachtgevers is het vaak noodzakelijk om de nodige focus aan te brengen. Zeker met het grote aantal netwerken en de toenemende complexiteit van vraagstukken, word je als organisatie steeds meer een deel van het geheel in plaats van een op zichzelf opererende eenheid. Het is essentieel om helder te definiëren wat dat deel van het geheel is en wat dit betekent voor het werk binnen jouw organisatie. Te vaak wordt dit opgelost met een nieuw visietraject of het formuleren van een aantal hippe kernwaarden waarbij de focus nog steeds uitblijft. De belangrijkste vraag die beantwoord moet worden, is: wat is ons bestaansrecht en wat is ons primair proces? Daarbij definiëren we het bestaansrecht als het doel waarom de organisatie is opgericht en het primair proces als de activiteit waarmee het bestaansrecht wordt veiliggesteld. Deze twee onderdelen moeten terug worden gebracht naar de essentie waardoor vanuit een duidelijke focus invulling kan worden gegeven aan de verschillende onderdelen van een organisatie.

Onze rol als adviseur

Het definiëren en expliciet maken van het bestaansrecht en het primair proces van een organisatie lijkt soms overbodig. (We weten toch allemaal wel waarom een gemeente of zorgorganisatie op aard is?) In de praktijk blijkt dit toch nog wel eens anders te zijn. Soms mengen medewerkers en bestuurders het bestaansrecht met andere ambities en bijkomende taken, waardoor de focus verdwijnt en het lastig wordt om een organisatie te sturen. Ook als consultants zelf moeten we opletten dat we niet meegaan in het formuleren van tien kernwaarden voor een organisatie, waar je eigenlijk niet tegen kunt zijn en alle scherpte uit is verdwenen. (Wie wil er als organisatie nu niet verbindend en flexibel zijn?) Eén van onze rollen als adviseur is dus terug te gaan naar de essentie van het bestaansrecht en het primair proces en dit met de opdrachtgever expliciet te maken. Vanuit daar kun je gaan werken aan nieuwe strategieën en verandertrajecten om een organisatie optimaal te laten presteren en er aan bij te dragen dat een organisatie hetgeen doet waarvoor het op aard is.